Afrika’da Yabancı Güçlerin Müdahaleleri: Eleştirel Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, Afrika kıtasının günümüzde karşı karşıya bulunduğu birçok yapısal sorunun, sömürgecilik döneminin toplumsal yapılar, kültürel değerler ve sömürgecilik sonrası yönetici elitlerin benimsediği ekonomik kalkınma modelleri üzerindeki kalıcı ve olumsuz etkilerinden kaynaklandığını ileri sürmektedir. Sömürgecilik süreci; sistematik şiddet, ırksal ayrımcılık, yerli halkların aşağılanması ve dışlanması gibi uygulamalarla şekillenmiş; katliamlara, beyaz yerleşimciler lehine toprakların zorla el değiştirmesine, metropol ülkelerin kalkınması için doğal kaynakların yoğun biçimde sömürülmesine ve yerli nüfusun siyasal hak ve özgürlüklerinin reddedilmesine yol açmıştır. Makale üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, sömürgecilik mirasının sömürge sonrası devlet krizine etkilerini analiz ederek Afrika’daki yabancı müdahalelerin içsel nedenlerini tartışmaktadır. İkinci bölüm, Afrika’yı küresel güçlerin rekabet alanı olarak ele almakta; kıtanın hammadde kaynağı, vekâlet savaşlarının sahnesi ve büyük güçlerin jeopolitik hedeflerinin merkezi hâline gelişini incelemektedir. Üçüncü bölüm ise Afrika ülkelerinin yabancı müdahaleler ve iç işlerine yönelik dış müdahaleler karşısında geliştirmesi gereken stratejik ve kurumsal önlemleri değerlendirmektedir.